Jaren 30, 11e eeuw

In 6537 (1029) was het vredig.

In 6538 (1030) nam Jaroslav Belz[1] in. Aan Jaroslav werd een vierde zoon geboren en hij noemde hem Vsevolod. In hetzelfde jaar trok Jaroslav op naar de ‡uden[2], overwon hen en stichtte de stad Jur’jev[3].In die tijd stierf Boleslav de Grote in het land van de Lechen[4] en er brak daar een opstand uit. Het revolterende volk doodde zijn bisschoppen, popes en bojaren; er heerste oproer bij hen.

In 6539 (1031) verzamelden Jaroslav en Mstislav een grote legermacht, trokken op tegen de Lechen en namen opnieuw de steden der ‡erven[5] in. Zij verwoestten het land van de Lechen, brachten veel Lechen mee terug en verdeelden hen. Jaroslav liet zijn krijgsgevangenen zich vestigen in het gebied langs de Ros’ en daar zijn zij tot de dag van vandaag.

In 6540 (1032) begon Jaroslav langs de Ros’ steden te stichten.

In 6541 (1033) stierf Mstislavs zoon Eustafij.

In 6544 (1036) ging Mstislav op jacht, werd ziek en stierf. En ze zetten hem bij in Heilige- Verlosserskerk, die hij zelf had gesticht. Want tijdens zijn regering was deze zo hoog opgetrokken als een man, staande op een paard, met zijn hand kon reiken. Mstislav was grof van gestalte, had een rode gelaatskleur en grote ogen. Hij was dapper in het gevecht, genadig en zeer gesteld op zijn druûina[6], voor wie hij niet zuinig was met bezit en die hij in eten en drinken geen beperkingen oplegde.

Hierna nu nam Jaroslav zijn gehele gebied over en werd alleen­heerser over het Russische land. Jaroslav ging naar Novgorod en stelde zijn zoon Vladimir aan in Novgorod. Als bischop benoemde hij Židjata[7].

En in die tijd werd aan Jaroslav een zoon geboren, die Vja¹eslav werd genoemd. Toen Jaroslav in Novgorod verbleef, kreeg hij bericht dat de Pe¹enegen Kiëv belegerden. Jaroslav verza­melde een groot leger, dat bestond uit Varjagen en Slovenen[8], ging naar Kiëv en trok zijn stad binnen. De Pe¹enegen waren met tallozen. Jaroslav ging de stad uit en stelde zijn druûina op voor de slag, de Varjagen in het midden, op de rechtervleugel krijgslieden uit Kiëv en op de linkervleugel strijders uit Novgorod. En zij stelden zich op voor de stad. De Pe¹enegen gingen in de aanval en zij leverden slag op de plaats waar nu de Heilige Sofia staat, de zetel van de Russische metropoliet; toen was het een veld buiten de stad. Het was een zware veldslag, die tegen de avond ternau­wernood door Jaroslav gewonnen werd. De Pe¹enegen vluchtten verschillende kanten op en wisten niet waar ze heen moesten. Sommigen verdronken op de vlucht in de Setoml’, anderen in andere rivieren en de rest is tot op de dag van vandaag voortvluchtig. In hetzelfde jaar wierp Jaroslav zijn broer Sudislav in Pskov in de gevangenis, omdat men deze bij hem belasterd had.  

In 6545 (1037) stichtte Jaroslav de grote stad, die een gouden poorten heeft[9]; hij stichtte de Heilige-Sofiakathedraal, de zetel van de metropoliet, en daarna op de Gouden Poort de Heilige Maria-Boodschapkerk, vervolgens het Heilige-Georgiosklooster en het Heilige-Irinaklooster.[10] Tijdens zijn regering begon het christelijk geloof te bloeien en zich te verbreiden, het aantal monniken groeide en er verschenen kloosters. Jaroslav was gesteld op kerkelijke regels. Priesters achtte hij hoog, monniken nog hoger. Met ijver legde hij zich toe op de boeken en las ze vaak, zowel ‘s nachts als overdag. Hij bracht veel schrijvers bijeen en liet de boeken uit het Grieks in het Slavisch omzetten.[11] Zij schreven veel boeken over, welke bestudeerd worden door gelovigen die vreugde scheppen in de leer van God. Zoals de een het land omploegt, de ander zaait, weer anderen oogsten en eten van het overvloedige voedsel, zo ook hier. Want zijn vader Vladimir ploegde het land om en maakte het rul, dat wil zeggen hij verlichtte het door zijn doop. Jaroslav nu zaaide het woord van de Schrift in de harten der gelovigen; en wij zijn het die oogsten door de leer uit de boeken aan te nemen.

Groot is immers het nut van het bestuderen van de geschriften; zij wijzen en leren ons de weg tot boete. In de woorden van de Schrift vinden wij wijsheid en matigheid. Want het zijn stromen, die de wereld te drinken geven, het zijn bronnen van wijsheid. In de boeken zit een onmetelijke diepte; door hen worden wij bij droefheid getroost, zij zijn teugels tot matigheid. Want groot is de wijsheid, zoals ook Salomon, haar prijzend, zei: “Ik, wijsheid, heb het licht gehuisvest en het verstand en de rede heb ik aangeroepen. De vreze des Heren ... Van mij zijn de raadgevingen en de wijsheid, van mij zijn de zekerheid en de kracht. Door mij heersen de vorsten en schrijven de machtigen het recht. Door mij roemen zich de hoogwaardigheids-bekleders en beheersen de tirannen het land. Ik houd van hen die van mij houden, zij die mij zoeken zullen genade vinden.”[12] Wanneer gij immers in de boeken naarstig naar wijsheid zoekt, dan zult gij groot heil vinden voor uw ziel. Want hij die vaak de boeken leest, spreekt met God of met heilige mannen. Wie de woorden van de profeten leest, de onderrichtingen van het evangelie en de apostelen en de levens van de heilige vaderen, die zal groot heil voor zijn ziel ontvangen.  

Deze Jaroslav nu, zoals wij reeds zeiden, hield van de boeken. Nadat hij er vele had laten schrijven, legde hij ze neer in de Kerk van de Heilige-Sofia, die hij zelf had gesticht. Hij versierde haar met goud, zilver en liturgisch vaatwerk en op vaste tijden stijgen er de vaste gezangen op tot God. Ook andere kerken liet hij bouwen in steden en andere plaatsen. Hij stelde priesters aan, betaalde hen uit zijn eigen bezit en gebood hen de mensen te onderrichten, omdat dat hun door God is opgedragen, en vaak naar de kerk te gaan. Het aantal geestelijken nam toe, evenals het aantal christenen. Jaroslav verheugde zich zeer, wanneer hij de vele kerken en christenen zag, en de vijand weeklaagde, daar deze zich door de nieuwe christenen overwonnen wist.

In 6546 (1038) trok Jaroslav op tegen de Jatvjagen.[13]

In 6547 (1039) werd de kerk van de Moeder Gods, die Jaroslavs vader Vladimir gesticht had, gewijd door Metropoliet Feopempt.[14]